Góc nhìn hôm nay: "Hạ" các dự án đang bị "treo"

Câu chuyện giải quyết dự án “treo” vẫn là vấn đề nóng từ nghị trường Quốc hội cho đến dư luận và người dân, bởi không chỉ ở một-hai địa phương, mà tồn tại nhiều năm qua tại hầu hết các tỉnh, thành phố.

Tháo nút và “hạ” các dự án đang bị “treo”, là cả một câu chuyện lớn. Có nhiều lý do để suốt nhiều năm qua những thửa đất rộng lớn hàng nghìn hecta bị bỏ hoang, vẫn không được xử lý. Thay đổi quy định và sửa luật vẫn là giải pháp căn cơ nhất để xử lý câu chuyện dài kỳ này. Để người dân sống trong các khu quy hoạch không bị mất quyền lợi và không bị chôn chân tại các dự án “treo dài kỳ”, pháp luật cần đưa ra các quy định về bồi thường hợp lý, hợp tình và có chế tài đối với những nhà đầu tư mãi không chịu triển khai dự án, hòng găm đất đai.

Pháp luật hiện nay đang có những quy định thu hẹp quyền của những người sống trong vùng quy hoạch. Vì vậy, chủ đầu tư phải bồi thường cho những người đó nếu không triển khai dự án theo đúng tiến độ. Các quy định pháp luật hiện nay, cũng khá “lờ mờ” trong việc giải quyết quyền lợi cho những hộ dân sống trong vùng quy hoạch, như không được cải tạo nhà trong khu quy hoạch, không được cấp giấy tờ liên quan.

Bên cạnh nguyên nhân từ phía các chủ đầu tư, cũng không ít vướng mắc do các quy định của pháp luật liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng chưa thống nhất, đồng bộ. Theo Luật Đất đai năm 2003, đối với tất cả các trường hợp Nhà nước thu hồi đất do vi phạm pháp luật đất đai thì không được bồi thường về đất, nhưng lại được hoàn trả giá trị tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tài sản đã đầu tư trên đất. Nhưng theo Luật Đất đai năm 2013, đối với các trường hợp vi phạm pháp luật theo khoản 1 điều 64 mà thuộc diện thu hồi đất, thì không được hoàn trả giá trị tài sản và giá trị quyền sử dụng đất. Do đó, cần có quy định chặt chẽ để xác định năng lực của nhà đầu tư, có chế tài mạnh hơn với quản lý sử dụng đất đai không hiệu quả, gây lãng phí, chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, rút ngắn thời gian thu hồi đất do chậm tiến độ, vì hiện nay chậm ít nhất 48 tháng mới thu hồi được đất.

Nhận diện được những “cục máu đông” trong phát triển kinh tế - xã hội khi để tồn tại các dự án “đắp chiếu”, thì phải có giải pháp xử lý, chẳng hạn thu hồi những dự án bỏ hoang. Sự vào cuộc quyết liệt từ chính quyền địa phương thu hồi các dự án “đắp chiếu”, sẽ quyết định việc này. Ví dụ sau ở Quảng Ngãi, cho thấy kiên quyết thu hồi nếu bỏ hoang sự án.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đang đề xuất xây dựng “Đề án tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội” trình Chính phủ phê duyệt, nhằm đẩy nhanh việc đưa vào khai thác, sử dụng đối với diện tích đất của các dự án để hoang hóa, gây lãng phí ... nhằm “nhổ rễ với dự án treo”, giải phóng nguồn lực đất đai.

Thực hiện : Ngọc Dũng