200 năm Thành cổ Sơn Tây

Thành cổ Sơn Tây được xây dựng cách đây 2 thế kỷ, vào năm Minh Mạng thứ 3 (1822). Đây là công trình kiến trúc quân sự độc đáo bậc nhất và cũng là tòa thành cổ đá ong duy nhất ở Việt Nam. Thành cổ Sơn Tây gắn liền với đời sống người dân Sơn Tây và luôn là niềm tự hào của mảnh đất này.

Những bức tường đá rêu phong, những cổng thành cổ kính, hào nước sâu bao bọc xung quanh thành …là những dấu tích còn sót lại của một thành cổ được xây dựng cách đây 2 thế kỷ. Đây là công trình được xây dựng để bảo vệ vùng đất phía Tây Bắc Thăng Long xưa.

Về mặt kiến trúc, Thành cổ Sơn Tây thừa hưởng truyền thống xây thành lũy của triều Nguyễn thời vua Gia Long theo kiểu kiến trúc Vauban, một kiểu công trình quân sự có hào nước bao quanh. Không chỉ được biết đến là tòa thành có vị trí quân sự quan trọng mà Thành cổ Sơn Tây còn được biết đến bởi kiến trúc độc đáo với chất liệu đá ong đặc trưng của vùng xứ Đoài. Điều này hoàn toàn khác với những công trình được xây dựng cùng thời vua Minh Mạng. Theo các nhà khoa học địa chất, kiến trúc xây dựng đá ong ở vùng Sơn Tây Ba Vì này có chất liệu rất tốt. Quá trình mang từ lòng đất lên tiếp xúc với không khí, tác động của khí hậu tạo độ bền chắc và cứng.

Đây là tòa nhà Vọng cung - một công trình quan trọng thuộc trung tâm của thành cổ. Nơi đây đã được tu bổ lại bằng những kiến trúc đặc trưng của triều Nguyễn tức là trồng diêm 8 mái. Hướng của tòa nhà quay ra phía Nam tức là hướng về kinh thành Huế.

Còn đây là Kỳ đài cao 18m được xây bằng gạch và đá ong. Hiện nay Kỳ đài vẫn giữ gần như nguyên vẹn những giá trị lịch sử vốn có và là một trong 3 Kỳ đài trên cả nước còn tồn tại đến ngày nay. Trải qua thời gian và những biến động của lịch sử, thành cổ Sơn Tây đã bị đổ nát và xuống cấp khá nhiều, thế nhưng những nét rêu phong hiện hữu vẫn không làm mất đi nét cổ kính và uy thế của một thời kỳ lịch sử hào hùng, nơi đây đang trở thành một điểm đến hấp dẫn với du khách tham quan.

Năm 1994, Thành cổ Sơn Tây được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia. Gìn giữ quá khứ lịch sử, trân trọng di sản, để di sản hiện hữu và phát huy trong đời sống hiện tại là cách để giáo dục thế hệ trẻ và nối dài mạch nguồn văn hóa của dân tộc. Sau phố đi bộ, Lễ kỷ niệm 200 năm Thành cổ Sơn Tây là dấu hiệu tích cực trong thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch của vùng đất di sản này.

Thực hiện : Bích Liên Đức Minh